Z dniem 1 stycznia 2008 r. rusza system e-Deklaracje

Jak czytam takie zapowiedzi to mnie załamanie ogarnia totalne. Szumnie brzmiące frazesy, że elektronicznie i podpisy cyfrowe etc i co z tego? Jak w urzędzie się to drukuje i niesie do kancelarii aby zanotować, że wpłynęło pismo i później ręcznie je trzeba wklepać do systemu. Patrząc na ten projekt od początku jego istnienia, nie minę się tutaj z prawdą jeżeli powiem tak - jeden wielki chaos i partactwo, że o marnowaniu pieniędzy nie wspomnę.

Publicznie dostępne schematy (XML Schema) - to mi się podoba. Ale widzę, że nie wszystkie są - brakuje np. PIT-37.

Stwierdzenie Obecnie dostępny klient w postaci Acrobata z wtyczką jest darmowym, wieloplatformowym minimum... jest lekko mówiąc nieporozumieniem podczas gdy wspomniana wtyczka jest jedynie na MS Windows.
Nasuwa się od razu pytanie dlaczego nie ma źródeł do tej wtyczki. To by ułatwiło potencjalne portowanie.
Kolejną sprawą jest nazywanie dokumentacją API kilkunastu, luźno ze sobą powiązanych plików xml.

Szkoda tylko, że tak niewielu podatników skorzysta z tego systemu (jeśli ktokolwiek - może Ci co zakupili certyfikat dla uczestnictwa w przetargach - PWPW - ale na pewno nie przeciętny Kowalski), bo nie posiada takiego certyfikatu. Większość nawet nie wie, że jest takie coś w Polsce, a już na pewno nie wie gdzie się po takie coś zgłosić. Kiedyś pamiętam była propozycja umieszczenia podpisu cyfrowego w dowodzie osobistym (co rozwiązałoby masę problemów), gdy pojawiały się pierwsze regulacje w tym zakresie. Niestety nasze władze ustawodawcze są nieobliczalne i to też schrzaniono.
System e-Deklaracja powstawał w czasach kompletnego chaosu ustawodawczego. Stąd też Acrobat Reader. Zmuszanie przeciętnego Kowalskiego do instalowania jakiś dodatków do systemu zazwyczaj jest trudne. A co z użytkownikami innych systemów niż Windows (na szczęście jest ich mało i akurat Ci sobie spokojnie by poradzili). Teraz dopiero zaczyna być wiadomo czym jest dokument elektroniczny, a czym jego wzór, itd. Technologia skierowana do zwykłego użytkownika (zwłaszcza gdy nie ma przygotowania informatycznego) powinna być jak najprostsza. Dlatego formularz powinien być on-line wypełniany - XML (podpis w XADES i od razu z głowy mamy postać archiwalną podpisu). Bez żadnych dodatkowych aplikacji (typu Acrobat, a już na pewno jakieś dodatki do niego). Żeby obsłużyć podpis potrzebna jest JAVA (można też .NET, ale to skazuje na IE).
Kolejny absurd polskiego ustawodawstwa to istnienie 2 podpisów cyfrowych. Co komplikuje rozwiązania. Miejmy nadzieję, że podpis uniwersalny to zmieni.
Szczęście w nieszczęściu, że w przypadku składania deklaracji do US nie ma dalszego przetwarzania (oznacza to, że nie są wymagane decyzje cząstkowe innych urzędów, bo chciałbym zobaczyć jak będzie wyglądała komunikacja pomiędzy urzędami z różnymi systemami - dlatego też od 1 maja tak niewiele spraw będzie można załatwić w urzędzie). Dodatkowa sprawa jest taka, że jeśli podpis byłby w dowodzie osobistym to składanie tych ZAW-E1 i 2 nie byłoby potrzebne.
Pozytywne jest, że pojawiają się w ogóle takie rozwiązania. Następne 1 maja.
Wniosek jest taki, że prościej zapakować deklarację papierową w kopertę i nadać poleconym. Dopóki porządku nie będzie z podpisem, nie ustali się jednej organizacji standaryzującej (i to na skalę UE) tak, aby firmy tworzące oprogramowanie nie miały wątpliwości i nie tworzyły własnych "kół" nie może być mowy o sensowności użycia podpisu przez przeciętnego kowalskiego. Po co certyfikat jeśli nic nie może załatwić lub jeśli coś załatwi w jednym miejscu to inne nie będzie jego dokumentu honorowało ponieważ system go nie będzie umiał zaczytać np. jeden system pracuje na pdf, a drugi na xdoc, i co teraz (oba są zgodne z ustawą, tylko co z tego)? Z punktu widzenia Kowalskiego to nie warto nawet włączać komputer.
Problemów jest znacznie więcej i wie to każdy kto rozwija takie rozwiązania i analizuje sytuację prawną pod kontem takich rozwiązań.
Oczywiście ktoś się może znaleźć kto powie, że to nieprawda co napisałem. Sam wybroniłbym połowę tych słów. Prawdą jest, jeśli ma to być wygodne i dla ludzi.

Zachęcam jednak do korzystania z tego typu rozwiązań. Tak czy siak jest to światełko na przyszłość. Warto docenić też ludzi projektujących takie rozwiązania, bo często muszą pokonywać bariery nie do przebycia (czyli nasze prawo). Nieustanny konflikt między wygodnym, bezpiecznym i rozsądnym rozwiązaniem, a naszymi aktami prawnymi i przeczącymi nawzajem paragrafami.

Z instrukcji użytkownika:
http://www.e-deklaracje.gov.pl/files/instrukcje/instruzytkownika.pdf

"Wymagania niezbędne do składania deklaracji za pomocą interaktywnych formularzy:
...
4. Komputer z zainstalowanym systemem operacyjnym Windows (2000, XP lub Vista)...
...
"

Żałosne.

"Warto dodać, że e-Deklaracje są systemem otwartym" - nareszcie dobra wiadomość, wobec tego warto jest podać adresy serwerów, z których można pobrać kod źródłowy, podać licencję tego kodu, adres, skąd można pobrać specyfikację techniczną systemu e-Deklaracje itp.
Na stronach MinFin nie znalazłem tych informacji, ale nie szukałem dokładnie.